Czołgi

Black Eagle
Fot. internet

W czasach zimnej wojny niewiele potencjalnych zagrożeń przyciągało tyle uwagi i wzbudzało tyle niepokoju co Radziecki Czołg Przyszłości (Future Soviet Tank) lub FST. Obecnie skrót FST zawiera w sobie wiele trendów rozwojowych. I tak dla przykładu FST-1 to skrót odnoszący się nie do pojedynczego czołgu, a do poziomu technologicznego, reprezen-towanego przez dwa radzieckie czołgi T-72B i T-80U. Produkcja obu tych czołgów rozpoczę-ta została w 1985 roku. W procesie produkcyjnym tych czołgów wykorzystano nowe osiągnięcia techniczne. Dla przykładu, czołgi T-72B i T-80U zdolne były do prowadzenie ognia z armaty głównej nowo opracowanymi przeciwpancernymi pociskami kierowanymi Svir (T-72B) i Refleks (T-80U) (odpowiednik NATO AT-11 Sniper). Skrót FST-2 odnosił się do następnej generacji radzieckiego czołgu i miał zapoczątkować powrót innowacji i technologii o wysokim ryzyku do konstrukcji radzieckich czołgów. Mówiło się, że FST-2 znany był również jako „Obiekt 477 Młot” i opracowywany został w ukraińskiej fabryce czołgów w Charkowie. Tajemnica wokół tego czołgu, na krótki czas została wyjaśniona w 1988, kiedy to prasa ujawniła jego istnienie opinii publicznej. Początkowo, błędnie zidentyfikowany jako FST-1, artykuły i rysunki ukazujące się w takich czasopismach jak Newsweek, Army Time i The Da-ily Telegraph opisywały radykalnie nowy czołg z innowacyjnymi własnościami:

  •  bezzałogowa nisko profilowa wieża;
  •  2- lub 3-osobowa załoga rozmieszczona w kadłubie czołgu;
  •  armata o kalibrze 135 mm wystrzeliwująca pociski z prędkością początkową 1900 m/s;
  •  nowoczesna elektronika, w skład której wchodzi między innymi urządzenie zakłócające pracę przyrządów optycznych zwane LASAR, zdolne „oślepić” NATO-wskie lornetki i sys-temy optyczne;
  •  pancerz kompozytowo-ceramiczny odporny na najlepszą broń przeciwpancerną NATO.

Znaczenie zagrożenia jakie przedstawiał sobą FST-2 w okresie zimnej wojny nie mogło być przesadzone. Zgodnie z emerytowanym generałem Donn A. Starry „Sowieci osiągnę-li tak wysoki rozwój techniczny na taktycznym poziomie wojny, że ma on znaczenie strategiczne. Nie widzieliśmy czegoś takiego od czasów ukazania się taktycznej broni jądrowej” .

Zagrożenie ze strony FST-2, było głównym czynnikiem podjęcia decyzji o przezna-czeniu 1 miliarda dolarów na rozwój i dodanie pancerza ze zubożonego uranu, do amery-kańskiego czołgu M1A1. FST-3 jest jeszcze bardziej owiany tajemnicą niż FST-2 i bardzo niewiele informacji pojawiło się o tym czołgu w prasie. Jeden opublikowany raport utrzymy-wał, że armia amerykańska planowała wymianę swoich czołgów M1 na czołg „Block 3”, który miałby być przeciwwagą zaawansowanego radzieckiego czołgu FST-3. Inne źródła donosiły, że FST-3 wyposażony jest w rewolucyjnie nowy pancerz elektromagnetyczny, który może oznaczać zmierzch konwencjonalnej broni przeciwpancernej. Intencją pancerza elektro-magnetycznego jest zniszczenie nadlatującego pocisku przez bardzo silne wyładowanie elektryczne. Gdy pocisk uderzy w pancerz zamyka on obwód elektryczny i zasadniczo ulega zniszczeniu.

Zgodnie z Soviet Military Power 1989, radziecki przemysł pancerny był nie tylko na tym samym poziomie co przemysł pancerny w Stanach Zjednoczonych w tamtym okresie, ale w rzeczywistości możliwości technologiczne tegoż przemysłu przeważały na korzyść Związku Radzieckiego. Tak jak nagle pojawiły się wzmianki o FST-2 i FST-3 tak też nagle zniknęły. Rozwój tych czołgów znów został owiany całkowitą tajemnicą.

Dopiero w 1995 roku zaczęto ponownie mówić o nowym rosyjskim czołgu. Informacje dotyczące nowego czołgu pojawiały się prawie regularnie: „prototyp rewolucyjnego czołgu rosyjskiego” ogłoszono w styczniu; prace nad „całkowicie nowym czołgiem” są w toku i planuje się ich ukończenie w przeciągu kilku następnych lat, mówiono we wrześniu; w listopa-dzie donoszono, że trwają prace nad „radykalnie nowym czołgiem”, którego pierwszy proto-typ ma ujrzeć światło dzienne w 1997 roku. Zgodnie z opublikowanymi raportami nowy czołg uzbrojony jest w armatę o kalibrze 135 mm – 140 mm, posiada znacznie ulepszony pancerz i może być oznaczony jako T-95. Następnie, we wrześniu 1997 roku pojawił się tak jak planowano czołg Black Eagle (Czarny Orzeł). Jednak jego pojawienie się na wystawie w OMSK było bardzo przelotne. Po pierwsze czołg pokazany został z nową, znacznie większą wieżą, która całkowicie pokryta była siatką maskującą, po drugie pokazowy przejazd został tak zorganizowany aby zwiedzający nie mieli możliwości bliższego zaznajomienia się z czo-giem. Zarówno źródła rosyjskie jak i analitycy zachodni zgodnie twierdzą, że czołg Black Eagle pokazany na wystawie w Omsku w rzeczywistości był prototypem (demonstratorem) rosyjskiego czołgu XXI wieku.

Dostępność do informacji dotyczących czołgu Black Eagle była i jest bardzo ograniczona, większość informacji pochodzi z artykułów zamieszczonych w takich czasopismach jak Itar-Tass, Tekhnika i Vooruzhenie i Izvestiya. Jednak pomimo braku szczegółowych informacji można przeanalizować niektóre z imponujących własności czołgu. Tak jak BTR-T, czołg Black Eagle jest wynikiem doświadczeń zebranych w walce. Black Eagle pokazany na wy-stawie w Omsku uzbrojony był w armatę o bardzo dużym kalibrze lecz rozmiar jej jest niepotwierdzony. Rosyjska prasa utrzymuje, że czołg może być uzbrojony w armatę o kalibrze 152 mm, podczas gdy inne źródła sugerują, że aktualnie armata może mieć kaliber około 135 mm lub 140 mm. Tak jak wieża również armata była pokryta siatką maskującą, jednak nie da się całkowicie ukryć otworu wylotowego armaty i jej bardzo dużej długości. Armata wygląda tak jak gdyby była zamocowana wyżej w wieży, z mocowaniem wystającym poza przednią część pancerza wieży więcej niż normalnie. Kształt wieży zbliżony jest do kształtu wież współczesnych czołgów zachodnich i posiada wyraźną tylna niszę. Zgodnie z tym co mówią Rosjanie, wieża jest spawana i będzie wyposażona w automat ładowania umieszczo-ny w niszy. Tak drastyczna zmiana w konstrukcji czołgu jest prawdopodobnie bezpośrednim rezultatem nowych wymagań dotyczących poprawy odporności i żywotności czołgu, które z kolei były rezultatem strat w czołgach poniesionych w Czeczeni. Amunicja do armaty obecnie przewożona jest w tylnej części wieży i oddzielona jest od przedziału bojowego pancerną przegrodą. Prasa rosyjska utrzymuje, że nowe rozmieszczenie amunicji w wieży pozwoli na użycie dłuższych ale za to skuteczniejszych pocisków APFSDS. Zasadniczo nic nie wiadomo o systemie kontroli ognia czołgu, poza tym, że jest on wyposażony w pokładowy system in-ormatyczny pozwalający na monitorowanie systemów pojazdu oraz wymianę danych z in-nymi czołgami i ich stanowiskami dowodzenia.

Czołg Black Eagle napędzany jest nowym silnikiem turbinowym o mocy 1500 KM i waży około 50 ton. Podwozie czołgu pokazane na wystawie w Omsku zbudowane jest na bazie dobrze znanego podwozia czołgu T-80U, który jest również produkowany w Zakładach Omsk. Ponieważ nowa wieża była zamaskowana niewiele można powiedzieć o opancerze-niu czołgu poza tym, że dodatkowo do pancerza kadłuba dodano pancerz reaktywny Kontakt-5. Przód wieży czołgu Black Eagle najprawdopodobniej wyposażony jest w „elementy ochrony aktywnej” lub pancerz reaktywny i jest bardziej pochylony niż normalnie, przypomi-nając brytyjski czołg Chieftain. Uwagę zwraca również znaczna przerwa pomiędzy kadłubem a dolną przednią częścią wieży wyposażoną w zestaw elementów pancerza reaktywnego. Ostatecznie jednak właściwy typ i odporność pancerza czołgu Black Eagle są wciąż z oczy-wistych względów owiane tajemnicą. Bazując na tym co już wiemy o rozwoju radzieckie-go/rosyjskiego sprzętu pancernego, począwszy od czołgu T-64 do rosyjskiej wersji pancerza Chobham zainstalowanego na czołgu T-90, jak również dodatkowego opancerzenia wielo-warstwowego dodanego do wieży i pochyleń kadłuba czołgu T-55AM2B, czołg Black Eagle może być z pewnością wyposażony w pancerz, który może konkurować z jego bardziej no-woczesnymi zachodnimi odpowiednikami.

Przeznaczenie czołgu Black Eagle również nie jest do końca jasne. Niektóre źródła twierdzą, że przeznaczony jest on na eksport, pozostawiając armię rosyjską z czołgami T-90 i odmianami czołgu T-80U takimi jak czołg T-80UM-1. Z kolei inne źródła utrzymują, że bar-dziej prawdopodobne jest, że to właśnie czołg T-80UM-1 przeznaczony zostanie na eksport, podczas gdy czołg Black Eagle pozostawiony będzie jako ten, który spełni przyszłe wymagania armii rosyjskiej. Podczas gdy widoczne jest pokrewieństwo pomiędzy czołgiem Black Eagle a FST-2 i/lub FST-3, jedna rzecz jest pewna: wpierw Sowieci potem Rosjanie pracują nad nowym innowacyjnym czołgiem od drugiej połowy lat osiemdziesiątych. Nowy rosyjski czołg, który może ale nie musi być znany jako T-95, będzie prawdopodobnie albo przemysłową wersją czołgu Black Eagle albo odzwierciedleniem tego co reprezentują sobą FST-2 i/lub FST-3. Ponieważ Rosjanie  opatentowali formę pancerza elektromagnetycznego, tak więc czołg o możliwościach FST-2 i FST-3 może już istnieć w rzeczywistości.

Ostatecznie, wszystko wskazuje na to, że obecna sytuacja w Rosji spowoduje dalsze komplikacje i zdublowanie rozwoju i produkcji sprzętu pancernego. Jeżeli taki stan rzeczy pozostanie, inni producenci czołgów jak np. Zakłady Uralvagon w Nizhni Tagil będą musieli odpowiedzieć na czołg Black Eagle opracowaniem swojego własnego nowego „post czeczeńskiego” czołgu. Ponieważ zakłady w Nizhni Tagil są producentem czołgów T-90 i T-90S wydaje się logiczne, że mogą one w najbliższej przyszłości przedstawić własną wizje czołgu Black Eagle bazującą na czołgu T-90. Wynika z tego, że nie jeden a dwa nowe rosyjskie czołgi ujrzą światło dzienne. W przyszłości. Jak dalekiej to zobaczymy.

Zmieniony (niedziela, 26 września 2010 15:20)

 

Komentarze  

 
+24 # 2010-09-29 17:33
Oczy bolą, gdy widzi się w polskim tekście takie potworki jak Nizhni Tagil (zamiast Niżny Tagił) czyli anglosaski zapis rosyjskich nazw geograficznych (a także - w innym tekście - nazwisk - Grachev zamiast Graczow itd). Wszak Polacy nie gęśi i swój język (oraz transkrypcje) mają.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
-18 # 2011-04-07 20:25
Michał jesteś polonista czy lubisz militaria pieprzysz jak połamany ważne ze ty to wiesz i inni ale się tego nie czepiaj czep się wózka!
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież