Przykład BMD 1 wyekwipowanego do zrzutu Fot. Thankmaster

Pierwszym pojazdem z całej rodziny BMD nad którym prace rozpoczęły się w 1965 r był transporter BMD-1, noszący oznaczenie robocze obiekt 915, opracowany prze zespół J. Gawłowa w Biurze Konstrukcyjnym Wołgogradzkiej Fabryki Traktorów. Warto zaznaczyć iż zespół ten projektował BMP-1. Podobieństwo tych dwóch pojazdów ogranicza się do nazwy i zastosowania tej samej wieży (z wymontowanym automatem ładowania - w celu zmniejszenia masy pojazdu). Transporter został przyjęty na uzbrojenie wojsk powietrzno-desantowych armii radzieckiej w 1968 roku. Masowa produkcja BMD-1 rozpoczęła się od 1969 w Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów.

Pojazd ten charakteryzuje się dużą prędkością maksymalną wynoszącą 62 km/h. Ponadto zastosowanie pędnika wodnego pozwala na pływanie z maksymalną prędkością 10 km/h. Zbiorniki paliwa mieszczące 280 l oleju napędowego zapewniają zasięg pojazdu po szosie do 500 km. BMD-1 charakteryzuje się małymi wymiarami zewnętrznymi (długość 5400 mm, szerokość 2630 mm i wysokość 1620-1970 mm), pozwalającymi na zwiększenie żywotności pojazdu na współczesnym polu walki. Dodatkowo pojazd jest wyposażony w specjalny system powiadamiania o miejscu zrzutu pojazdu. Nadajnik umieszczony w pojeździe wysyła sygnały odbierane przez radioodbiornik znajdujący się na wyposażeniu załogi zrzucanej osobno na spadochronach. Urządzenie to jest szczególnie przydatne podczas desantowania w warunkach ograniczonej widoczności np. w nocy.

Pojazd możemy podzielić na cztery podstawowe przedziały. Przedział kierowania znajduje się z przodu w osi pojazdu. Dodatkowo po lewej stronie kierowcy siedzi dowódca pojazdu (drużyny) obsługujący radiostacje R-123 lub R-123M a po prawej żołnierz. Za przedziałem kierowniczym znajduje się przedział bojowy, w którym znajduje się jedno osobowa zmodyfikowana wieża z pojazdu BMP-1. Za przedziałem bojowym znajduje się przedział desantowy mieszczący trzech żołnierzy (2 obsługa ręcznego granatnika ppanc. RPG-7). Po bokach żołnierze desantu dysponują otworami strzelniczymi poprzez, które mogą prowadzić ogień z broni osobistej. Dodatkowo w przedziale desantowym znajdują się trzy peryskopy. W rufowej części pojazdu znajduje się przedział napędowy mieszczący czterosuwowy, widlasty, chłodzony cieczą silnik wysokoprężny 5D20 o mocy 240 kM. Ograniczona masa pojazdu i dość duża moc silnika dają wysoki współczynnik mocy jednostkowej 26.3 kW/t. Napęd z silnika jest przekazywany od mechanicznej pięciobiegowej skrzyni biegów połączonej z dwoma mechanizmami skrętu. Dodatkowo w przedziale napędowym znajdują się reduktory napędzające pędnik wodny. Pojazd jest przystosowany do przewożenia 7 osób (2+5).

Kadłub BMD-1 jest wykonany metodą spawania z cienkich płyt aluminiowych o max grubości 15 mm. Tego typu opancerzenie nie zapewnia należytej ochrony załogi przed przeciwpancernymi środkami przeciwnika. Niemniej jednak warto zauważyć, iż ze względu na specyficzne przeznaczenie pojazd musi charakteryzować się małą masą bojową która dla BMD-1 wynosi 7,6 t. Górna płyta jest mocno odchylona od pionu pod kątem 78 stopni, natomiast kąt nachylenia dolnych powierzchni jest zdecydowanie mniejszy (50). Pływalności pojazdu jest uzyskana min poprzez zwiększenie objętości wnętrza pojazdu. Kadłub pancerza zapewnia ochronę załogi przed pociskami 7,62 mm broni strzeleckiej oraz odłamkami broni artyleryjskiej. Dodatkowo zastosowany automatyczny układ ochrony przed bronią masowej zagłady oraz instalację przeciwpożarową. Stalowa wieża jest wykonana metodą częściowego odlewu z dospawanymi elementami wykonanymi z profilowanych płyt pancernych o max grubość 23 mm. W BMP-1 zastosowano termiczną aparaturę dymotwórczą.

PrzykPo wykonaniu desantu - na ziemi Fot. Thankmaster

Zawieszenie hydropneumatyczne umożliwia regulację wysokości prześwitu pojazdu w granicach 100-450 mm. Jest to szczególnie przydatne w przypadku maskowania pojazdu w naturalnych zagłębieniach terenu. Regulacja wysokości prześwitu jest wykonywana przez kierowcę z wnętrz pojazdu. Pojazd jest dodatkowo opuszczany po załadowaniu na specjalną platformę desantową która jest wyciągana przez spadochron hamujący z samolotu transportowego na wysokości desantowania 500-1500 m.

Oprócz etatowego ekwipunku przewożonej drużyny pojazd jest uzbrojony w armatę 2A28 kal. 73 mm, o ogniu skutecznym 1300 m. Naboje do armaty (40 szt.) znajdują się w magazynie umieszczonym na obwodzie kosza wieży. Warto zaznaczyć, iż opracowano dla tej armaty naboje z pociskami kumulacyjnymi oraz odłamkowo - burzącymi oraz przeciwpancerną. Głównym mankamentem tej armaty jest mały kont podniesienia co uniemożliwia prowadzenie skutecznego do ognia do celów znajdujących się na znacznej wysokości. Wada ta ujawniła się podczas działań wojennych w Afganistanie, w czasie walk w mieście i terenie górzystym. Inną wadą armaty jest brak stabilizacji. Naprowadzanie w płaszczyznach pionowych i poziomych jest realizowane poprzez układ elektryczny. W przypadku awarii takiego układu istnieje możliwości ręcznego naprowadzania uzbrojenia głównego na cel. Do obserwacji i prowadzenia ognia działonowy wykorzystuje monookularowy peryskopowy celownik-dalmierz 1PN22M1. Celownik dalmierz może pracować w dwóch zakresach: dziennym i nocnym. Ogromnym mankamentem pracy nocnej jest stosownie aktywnych przyrządów obserwacyjnych. Duży reflektor emitujący promieniowanie został umieszczony po prawej stronie armaty ułatwia wykrycie pojazdu przez przeciwnika. Maksymalny zasięg obserwacji jest uzależniony od warunków pogodowych i waha się od 400-900 m. Dodatkowo pojazd jest wyposażony w trzy 7,62 mm karabin maszynowy PKT, z zapasem amunicji 2000 szt. Jeden z karabinów jest sprzężony z armatą a pozostałe są obsługiwane przez dowódcę i strzelca siedzącego z przodu pojazdu.

Dodatkowo BMD-1 jest wyposażona w wyrzutnię przeciwpancernych pocisków kierowanych Malutka o jednostce ognia 3 szt.

Warianty

W warunkach zimowych.  Znajdujące się z przodu  otwory strzelnicze km zostały zaślepione. Fot. Thankmaster

W 1971 r została przyjęta na uzbrojenie wersja dowódcza BMD-1 K. Główną modyfikacją tego pojazdu BMP-1 był wprowadzony na uzbrojenie i produkowany seryjnie od 1977 roku BMD-1P. Modyfikacja tego pojazdu polegała na zamianie wyrzutni ppk Malutka na 9M111/9M113 Konkurs o jednostce ognia 2 szt.

W 1974 roku została przyjęta na uzbrojenie daleko idąca modyfikacja BMD-1 a właściwie nowy pojazd BTR-D. Modernizacja transportera polegała na zdjęciu wieży co pozwoliło na uzyskaniu podobnej masy przy wydłużonym o około 400 mm kadłubie. Oprócz 3 osobowej załogi pojazd mieścił 10 żołnierzy desantu. Podstawowym uzbrojeniem pojazdu są dwa karabiny maszynowe i 30 mm granatnik AGS-17 „Płamia”, Dodatkowo BTR-D jest wyposażony w 4 wyrzutnie granatów dymnych umieszczone z tyłu kadłuba. Pierwsze wersje transporterów były wyposażone w karabin maszynowy umieszczony na stropie. Ze względu na słabą ochronę strzelca zrezygnowani z tego typu umieszczenia uzbrojenia.

Na bazie BTR-D zbudowano:

• • przyjęty na uzbrojenie w 1984 roku ciągnik remontowo ewakuacyjny BREM-D wyposażony w żuraw, urządzenie spawalnicze i podstawowy zestaw części zamiennych do BMD-1;
• • transporter wyrzutni typu 478 „Malachit” służący do obserwacji telewizyjnej pola walki (ze zdalnie sterowanego aparatu latającego) oraz do zakłócania systemu łączności i dowodzenia przeciwnika;
• • BMD-1Z przewożący na specjalnej podstawie działko przeciwlotnicze ZU-23/2D;często używane w Afganistanie;
• • BMD-1ZD pojazd przeciwlotniczy wyposażony w wyrzutnie rakiet Strzała-3 (6 rakiet);
• • BMD-1RD niszczyciel czołgów wyposażony w wyrzutnię ppk „Fagot” lub „Konkurs”;
• • 2S9 „Nona” samobieżny moździerz 120 mm o donośności 9000 m umieszczony w wierzy obrotowej strzelający amunicją odłamkowo - burzącą, oświetlającą, dymną, zapalającą i kumulacyjną (jednostka ognia 40 szt.) Załoga składa się 4 żołnierzy: dowódcy, działonowego. ładowniczego i kierowcy mechanika. Lufa moździerza jest typu niskociśnieniowego, ładowana półautomatycznie od tyłu, jest naprowadzana w płaszczyźnie pionowej +80 -4;
• • 1W118 wóz posterunek obserwacyjny;
• • 1W119 wóz kierowania ogniem;
• • BMD-1WR4400DB - stacja współpracy z satelitą;
• • BMD-1R pojazd łączności i walki radioelektronicznej w batalionie łączności dywizji powietrzno-desantowej;
• • BMD KSzM - wóz dowódcy kompanii pułku i dowództwa dywizji wyposażony w radiostacje R-111, 123, 130 lub R-163;

BMD-1  zrzuca się dwojako: z małej wysokości, przy pomocy specjalnych spadochronów wyciągających platformę, na której umocowany jest pojazd lub przy pomocy naziemnych urządzeń hamujących, a z dużych wysokości na platformach, przy pomocy systemów desantowania PRSM-915 i PRSM-925 z samolotów IŁ-76 lub An-22 przy wysokości desantowania 500-1500 m..