Przebijalność pocisków 25 mm w zależności od odległości. Rys. Oerlikon

Wstęp

Bronią, która stanowi szczególne zagrożenie dla bwp i czołgów są przeciwpancerne pociski kierowane. Nieustannie prowadzone prace, mające na celu ich doskonalenie powodują, że jest to naprawdę groźna broń, skuteczna w walce z bwp i czołgami. Współczesne armie wyposażone są w ppk, które mogą być przenoszone przez różne nośniki, takie jak: wozy bojowe, samoloty, śmigłowce, mogą być także wystrzeliwane ręcznie. Istnieje kilka sposobów naprowadzania ppk. Prawdopodobieństwo trafienia oraz trudność wykrycia wyrzutni po oddaniu strzału zależą w istotny sposób od naprowadzania pocisku na cel.

Podział na generację czyli na sposób naprowadzania pocisku

PPK I generacji.

PPK możemy podzielić na trzy generacje. Do I generacji zaliczamy pociski opracowane pod koniec lat 50-tych. Charakteryzujące się tym, że są naprowadzane przy pomocy komend sterujących wypracowywanych ręcznie przez operatora (system taki nosi nazwę MCLOS – Manual Command to Line of Sight). W systemie tym lotem pocisku steruje operator PPK, poprzez manipulator. Komendy naprowadzania wypracowywane są na podstawie obserwacji celu i lecącego pocisku. Komenda ta jest przekazywana drogą radiową lub przy pomocy mikrokabla. Wprowadzenie pocisku na określony tor wymaga czasu, w związku z tym powstaje martwa strefa mająca na ogół wielkość od 300 – 800 m. Powstawanie strefy martwej jest jedną z wad pocisków I generacji.[91] Kolejną jest wymuszenie przez takie zestawy nieustannej obserwacji zarówno celu jak i pocisku przez operatora, co nie pozwala prowadzić ogień z ukrycia. Stwarza to zagrożenie dla operatora, że zostanie wykryty i zniszczony. Prowadzenie celnego ognia wymaga bardzo dobrego wyszkolenia, gdyż sterowanie pociskiem jest bardzo trudne. Wady systemu powodują iż maksymalne prawdopodobieństwo trafienia w cel wynosi 80%. Pociski I generacji odznaczaj się przebijalnością pancerza na poziomie 300 – 500 mm (RHA) oraz długim czasem lotu. Do tej generacji pocisków zaliczają się: rosyjskie 3M6 (Trzmiel), 9M14M (Malutka) niemieckie Cobra oraz angielskie Swingfire, które są jeszcze eksploatowane przez niektóre armie.

Klasyfikacja wg nośnika

Przenośne przeciwpancerne zestawy rakietowe.

Carl Gustaw Rys. archiwum

Obsługiwane przeważnie przez 2-3 żołnierzy są najbardziej rozpowszechnione. Mogą być także montowane na pojazdach, głównie opancerzonych. Niektóre z nich można łatwo demontować i rozwijać w dogodnym terenie.

Czołgowe przeciwpancerne zestawy rakietowe.

Występują wyłącznie w uzbrojeniu państw byłego ZSRR, głównie w Rosji. We wszystkich typach zestawów czołgowych znajdujących się obecnie w uzbrojeniu, ppk są naprowadzane wiązką laserową. W USA prowadzone są prace nad pociskiem wystrzeliwanym z działa przeciwpancernego (120mm) zamontowanego na pojeździe opancerzonym.

Śmigłowcowe przeciwpancerne zestawy rakietowe.

Montowanie ppk na śmigłowcach umożliwia skuteczniejszą walkę ze środkami pancernymi: umożliwia wyszukiwanie i atakowanie celu z góry co ma szczególne znaczenie w urozmaiconym terenie.

Systemy naprowadzania ppk.

Stosowane są ręczne, półautomatyczne i automatyczne systemy naprowadzania.

Ręczne układy naprowadzania

Javelin Rys. archiwum

W grupie rakietowych zestawów przeciwpancernych z ręcznym układem sterowania występują ppk z przewodowym i z bezprzewodowym układem transmisji komend naprowadzania (wypracowanych przez operatora naprowadzania przy użyciu bloku naprowadzania wchodzącego w skład aparatury wyrzutni). W ręcznym układzie naprowadzania podczas strzelania operator ppk śledzi za pośrednictwem celownika położenie pocisku i celu. Zadaniem operatora jest utrzymanie pocisku w obrysie sylwetki atakowanego celu. W przypadku konieczności skorygowania toru lotu ppk, operator zmienia wychylenie drążka bloku naprowadzania powodując wypracowanie odpowiedniej komendy, która po dotarciu do ppk wywołuje zmianę toru lotu. Wielkość komendy naprowadzania, a zatem i zmiany położenia pocisku na torze lotu, jest proporcjonalna do wychylenia drążka. Komendy naprowadzania są przesyłane do pocisku za pośrednictwem przewodów metalowych. Pociski tej generacji lecą po torze będącym rezultatem oddziaływania siły ciągu, układu aerodynamicznego i elementów wykonawczych układu sterowania. Brak autopilota wymaga ciągłej interwencji operatora naprowadzania. W grupie zestawów przeciwpancernych z ręcznym przewodowym układem sterowania występuje broń w większości przypadków wycofana z uzbrojenia, jednakże często znajdująca się jeszcze w magazynach mobilizacyjnych. Część tych zestawów poddano modernizacji i pozostaje w dalszym ciągu w uzbrojeniu. Najbardziej znanymi przykładami tej broni są rosyjskie zestawy Malutka i niemieckie Cobra.

Tabela 1. Niekierowane ppk, odpalane z ręcznych granatników ppanc i dział bezodrzutowych

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o generacjach ppk, czy też o rodzajach ataku oraz naprowadzania, czy tez poznać paramtery ppk (w sumie 5 tabel) - przeczytaj pełną wersję artykułu.