W samochodach ciężarowych budowa zawieszenia zależy ściśle od jego przeznaczenia i podobnie jak samochód zawieszenie spełnia różne zadania. W zależności od prowadzenia kół jezdnych zawieszenia można podzielić na trzy podstawowe grupy: zależne, w których koła jednej osi są połączone sztywną belką; niezależne, w których koła tej samej osi jezdnej mogą przemieszczać się niezależnie jedno od drugiego; półniezależne lub inaczej – z wahaczami sprzężonymi. Budowa zawieszenia oraz odpowiednio dobrane własności jego elementów sprężystych i tłumiących powinny zapewnić:

• skuteczne tłumienie drgań kół i osi kół jezdnych, wywołanych oddziaływaniem nierówności drogi,
• prawidłowe prowadzenie kół w różnych warunkach ruchu – zapewnienie ciągłego kontaktu koła z nawierzchnią,
• odpowiednią stateczność i kierowalność samochodu,
• dużą płynność ruchu i komfort jazdy oraz ochronę przewożonego ładunku przed uszkodzeniami, które mogą być spowodowane nadmiernymi drganiami nadwozia,
• ograniczanie niszczących, dynamicznych oddziaływań pojazdu na nawierzchnię drogi,
• regulację wysokości pojazdu i jego prześwitu.

W zawieszeniach wyróżniamy trzy grupy elementów podstawowych: elementy sprężyste, amortyzatory i tłumiki oraz elementy prowadzące. Głównym elementem konstrukcyjnym zawieszenia jest element sprężysty. Ze względu na jego rodzaj zawieszenia można podzielić na następujące grupy: ze stalowym elementem sprężystym – tzw. zawieszenia mechaniczne (resory, sprężyny, wałki skrętne), z gumowym elementem sprężystym, pneumatyczne i hydropneumatyczne. W samochodach ciężarowych dominują zawieszenia zależne z elementami sprężystymi w postaci resorów piórowych lub miechów (sprężyn) pneumatycznych.

Elementy zawieszenia

Bardzo powszechnie stosowanym elementem sprężystym są resory piórowe. W przypadku resorów piórowych materiał piór poddawany jest zginaniu. Wytrzymałość na zginanie tworzy siłę sprężystości. Siła sprężystości jest proporcjonalna do ugięcia i zależy od przekroju i długości pióra oraz liczby piór w przypadku resorów wielopiórowych. Resory mogą przenosić siły pionowe, podłużne i poprzeczne oraz momenty skręcające. Występują zazwyczaj jako resory półeliptyczne lub paraboliczne. Spotyka się podłużne resory w samochodach ciężarowych i poprzeczne w zawieszeniach niezależnych. Resor zwykle składa się z piór wykonanych ze stali wysokostopowej. W czasie przemieszczeń resoru pióra przemieszczają się względem siebie – daje to efekt tłumienia drgań. W konstrukcjach z lat 70. przez zwiększenie grubości piór ograniczano ich ilość. W latach 80. popularność zyskały resory paraboliczne, w których poszczególne pióra mają grubość zmienną na całej długości: są najgrubsze w środku długości, najcieńsze na końcach. Pióra są tak ukształtowane, że stykają się ze sobą tylko w środku długości i na końcach resoru, dzięki czemu tarcie między nimi jest małe i resor nie wymaga kłopotliwych czynności smarowniczych.

Sprężyny śrubowe są elementami sprężystymi, które mogą przenosić tylko siły osiowe. Najczęściej są stosowane w zawieszeniach niezależnych z wahaczami poprzecznymi. Drążki skrętne jako elementy sprężyste znajdują zastosowanie głównie w samochodach z niezależnym zawieszeniem. Mogą przenosić tylko momenty skręcające pozostałe siły i momenty muszą być przenoszone przez elementy prowadzące.

Pneumatyczne elementy sprężyste mogą mieć stałą  ilość powietrza w mieszkach. Elementy ze stałą ilością powietrza mają postać poduszek o dużej powierzchni i niskim ciśnieniu, jest to konieczne ze względu na pożądaną częstotliwość drgań. Elementy sprężyste o zmiennej pojemności mają postać cylindrycznych mieszków z cylindrycznymi wyobleniami. Pomiędzy fałdami mają pierścienie stalowe. Zmiana ilości powietrza następuje przez doprowadzanie sprężonego powietrza ze specjalnego zbiornika.

Hydropneumatyczne elementy sprężyste charakteryzują się stałą ilością gazu w komorze przeponowej i oddziaływaniem na przeponę nie bezpośrednio przez trzon tłoka, lecz za pośrednictwem oleju mieszczącego się między tłokiem a przeponą. Stałą wysokość elementu sprężystego uzyskuje się przez doprowadzenie do elementu sprężystego takiej ilości oleju, jaka jest potrzebna do zrekompensowania zmniejszenia się objętości gazu wywołanej przez przyrost obciążenia.

W konstrukcji zawieszeń ważne jest odpowiednie tłumieni drgań, dlatego amortyzatory stanowią w zawieszeniu ważny element. W pojazdach kołowych rozpowszechnione są amortyzatory hydrauliczne. Mogą być one jedno- lub dwustronnego działania. Ze względów konstrukcyjnych amortyzatory dzielimy na: tłoczkowe, w których wytłaczanie cieczy z cylindra odbywa się za pomocą tłoczka; skrzydełkowe, w których przetłaczanie cieczy odbywa się za pomocą przegród współosiowych z osią cylindra; teleskopowe, w których przetłaczanie cieczy odbywa się za pomocą umieszczonego w długim cylindrze tłoka o skoku odpowiadającym przemieszczeniom samochodu w obu kierunkach (tj. odpowiadającym ściskaniu i rozciąganiu amortyzatora). Stosowanie amortyzatorów powoduje wzrost płynności ruchu, podnosi stateczność i bezpieczeństwo jazdy przez zapobieganie odrywaniu się kół od podłoża, zwiększa trwałość elementów sprężystych.

W celu zmniejszania kątów przechylania bocznego nadwozia na boki stosowane są stabilizatory mechaniczne lub hydrauliczne.

Zawieszenia pneumatyczne

Zawieszenia pneumatyczne są często spotykane w samochodach ciężarowych i bardzo często w naczepach i przyczepach. W zawieszeniach pneumatycznych wykorzystuje się ściśliwość gazów jako elementu sprężystego. Siła sprężystości jest proporcjonalna do ciśnienia powietrza w miechach i efektywnej powierzchni sprężystej. Podczas uginania zawieszenia zmniejsza się objętość wewnątrz pneumatycznego elementu sprężystego, rośnie zatem ciśnienie i element pneumatyczny może przenosić zwiększone obciążenie, wykazując progresywny przebieg charakterystyki sprężystości.

Zalety zawieszenia pneumatycznego to: możliwość regulacji sztywności zawieszenia; progresywny kształt charakterystyki sprężystości; usprawnienie załadunku lub wyładunku; unoszenie jednej lub kilku osi kół, w celu zmniejszenia oporu toczenia.

Elementami w zawieszeniu pneumatycznym są gumowe miechy, które są elementami sprężystymi i pełnią funkcje nośne zawieszenia. Ich charakterystyka sprężystości zależy od ciśnienia sprężonego powietrza i objętości. Działanie miecha gumowego jako sprężyny pneumatycznej polega na sprężaniu powietrza zamkniętego w elastycznej, odkształcalnej i prowadzonej na brzegach powłoce.