Badania prowadzone są w różnych warunkach fot. archiwum WITPiS

WITPiS swój rodowód wywodzi z powstałego w 1927 r. Biura Badań Technicznych Broni Pancernej, które utworzono w celu prowadzenia prac konstrukcyjnych i badawczych sprzętu pancernego. W tym okresie powstały pierwsze polskie konstrukcje, były budowane prototypy i została uruchomiona produkcja seryjna takich pojazdów, jak czołg rozpoznawczy, czołg amfibia, czołg kołowo-gąsienicowy, różne odmiany ciągników, samochód terenowy oraz motocykle. Były to bardzo ambitne wyzwania, które podjęli pracownicy biura pod kierunkiem wysokiej klasy specjalistów – uznanych później w skali kraju i świata.

Przerwaną przez II wojnę światową działalność projektową i badawczą podjęła powołana w 1947 r. Stacja Doświadczalna Departamentu Służby Samochodowej MON. Doświadczenia z użycia broni pancernej w czasie wojny określiły kierunki modernizacji armii w pierwszych latach powojennych. Motoryzacja i upancernienie stanowiły wtedy główne priorytety, co bezpośrednio przełożyło się na duże zapotrzebowanie na prace projektowo-konstrukcyjno-badawcze. Aby sprostać stawianym zadaniom badawczym i nowym wyzwaniom inspirowanym przez szybko rozwijający się przemysł obronny i motoryzacyjny, doskonalono strukturę organizacyjną, wyposażenie w aparaturę badawczą, a przede wszystkim kwalifikacje zawodowe personelu. To w tym okresie Stacja Doświadczalna przekształciła się w Poligon Naukowo-Badawczy Sprzętu Pancernego i Motoryzacji, a jego siedzibę przeniesiono z Warszawy do Sulejówka. Szybko rosło znaczenie placówki, rozszerzał się zakres jej działalności. W 1965 r. podniesiono jej status do rangi instytutu naukowego, nadając jej nazwę Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej.

Działalność i zadania

W trakcie swego istnienia WITPiS był aktywnym uczestnikiem prac związanych z modernizacją, technologią produkcji i problematyką szeroko rozumianej eksploatacji kolejnych odmian, typów i modeli czołgów, ciągników gąsienicowych, bojowych wozów piechoty, transporterów opancerzonych, samochodów oraz wielu specjalnych pojazdów gąsienicowych i kołowych. To w Instytucie były i są nadal prowadzone ciągłe prace analityczne w obszarze techniki pancernej i samochodowej oraz opracowywane założenia taktyczno-techniczne na kolejne generacje pojazdów, ich układy i zespoły. Znaczące osiągnięcia Instytut ma w dziedzinie inżynierii materiałowej. Kompozyty materiałów ciernych, w tym przede wszystkim bezazbestowych, ekspertyzy materiałowe elementów pojazdów, czy konwencjonalne i niekonwencjonalne osłony balistyczne, to tylko najważniejsze zadania, które były podejmowane i rozwiązywane na przestrzeni wielu lat. Bardzo poważne osiągnięcia zanotował instytut w dziedzinie walki z korozją. Opracowano i wdrożono do użytkowania wiele preparatów, metod i systemów antykorozyjnych, od prostych metod smarowych zaczynając, na metodach dynamicznych – opartych na działaniu osuszonego powietrza – kończąc. Aktywnie uczestniczył instytut w rozwiązywaniu zagadnień eksploatacyjnych i logistycznych.

Szerokie spektrum zakresu prowadzonych prac umożliwiało współpracę Instytutu zarówno z instytucjami wojskowymi, jak i z zakładami przemysłu obronnego i motoryzacyjnego. Wysoko kwalifikowana kadra pracowników o dużym doświadczeniu badawczym, unikatowe oprzyrządowanie oraz infrastruktura zaplecza badawczego to główne atuty, dzięki którym instytut zajmuje swoje miejsce i utrzymuje wysoką pozycję na rynku usług badawczych.

Możliwości pomiarowe

Istotnym atutem WITPiS jest aparatura badawcza, często o unikalnym charakterze.

Do ciekawszych przykładów można zaliczyć robota sterującego pojazdem ABD Dynamics. Pozwala on na wykonywanie manewrów na drodze precyzyjnie, według zaplanowanej trajektorii bez udziału kierowcy. Pozwala to na ocenę wpływu na własności jezdne, nawet niewielkich zmian konstrukcyjnych jak np. zmiana opon czy minimalna zmiana średnicy drążka stabilizatora itp. Precyzyjny układ sterujący robota pozwala na osiągnie zawsze identycznych wymuszeń na kierownicy. Robot wykorzystywany jest do badań według unormowań ISO, AVTP oraz zakładowych określonych przez zleceniodawcę.

Inny interesujący przykład to RT3002, urządzenie pomiarowo-rejestrujące oparte na technologii GPS oraz piezoelektrycznej, umożliwiające bezpośredni pomiar wielu wielkości jednocześnie, bez konieczności pomiarów pośrednich i dokonywania skomplikowanych przeliczeń i co się z tym wiąże skalowania kilku torów pomiarowych. Urządzenie mierzy oraz rejestruję przemieszczenia oraz jego pochodne, we wszystkich 3 kierunkach oraz określa wszystkie kąty „lotnicze” względem osi układu współrzędnych i ich pochodne. Ten system umożliwia pomiary, oprócz typowych określonych przez normy ISO także nietypowe takie jak np. charakterystykę rozpędzania w funkcji wysokości nad poziomem morza czy przemieszczenie się ładunku na naczepie w trakcie manewrów (w tym dynamikę ruchu tego ładunku). Urządzenie dzięki unikalnej dokładności pozycji (2 cm) świetnie nadaje się do pomiarów prowadzonych na wodzie (pojazdy pływające) oraz badania choćby standardowych GPS.

Pakiet czujników optycznych Corrsys Datron typu Q i L (w tym przystosowanych do jazdy w terenie) oraz czujników typu H oraz skojarzone z nimi wielokanałowe rejestratory cyfrowo-analogowymi umożliwiają pomiar i rejestrację na potrzeby typowych pomiarów kierowalności i stateczności pojazdów.

Oprócz szeregu rodzaju czujników na uwagę zasługują czujniki przyspieszeń w zakresie od kilkunastu (badania kierowalności, komfortu jazdy, badania zawieszeń) do 1 000 000 m/s2 – mogą one stanowić np. uzupełnienie informacji dostarczanych z manekinów Hybrid III, aktualnie jedynych tego typu urządzeń w kraju wykorzystywanych przy realizacji badań bezpieczeństwa załogi w trakcie wybuchu miny oraz crash testów.

Dużym atutem Instytutu jest możliwość prowadzenia badań w różnorodnych warunkach geograficznych i środowiskowych. Z powodzeniem realizowane są badania w optymalnych dla danego testu warunkach atmosferycznych: Tatry, Bieszczady, Karkonosze, poligony morskie, ponadto badania trakcyjne na różnorodnej nawierzchni: trawiastej, piaszczystej, torfowej, bagnistej, skalistej. Istotne dla Sił Zbrojnych są badania transportowalności lotniczej z wykorzystaniem najpopularniejszych samolotów transportowych na świecie oraz badania pływalności na otwartych akwenach, jeziorach, rzekach, czy morzu w tym z użyciem okrętów desantowych. Dla pojazdów niepływających realizowane jest pokonywanie przeszkód wodnych brodzeniem – brodów naturalnych oraz w basenie pomiarowym.

Istniejące na terenie WITPiS komory klimatyczne przystosowane do obiektów wielkości czołgu pracują w zakresie temperatur –35 + 55 °C.

Badania symulacyjne prowadzone przy użyciu nowoczesnego oprogramowania pozwalają na skrócenie czasu badań i ograniczenie ich kosztów, stosowane są również wszędzie tam gdzie jest to zbyt niebezpieczne lub niemożliwe do wykonania na obiektach rzeczywistych.

Personel ma również doświadczenie w badaniach trakcyjnych i bezpieczeństwa ruchu pojazdów ponadgabarytowych i członowych z pełną organizacją logistyczna tych przedsięwzięć.